Fins Lapland
Goud Historie van Fins Lapland
De officiele goud historie van Finland begint pas in het jaar 1868,
2000 jaar later dan in centraal en zuid Europa, waar de Romeinen al goud
gemijnd hadden. Daarom kan de goud historie van Fins Lapland de qua
lengte niet tippen aan die van andere delen van de wereld. Ook kan het
qua schaal niet vergeleken worden met de grote gold rushes, omdat zij
juist honderd duizenden mensen aanmoedigden om naar andere continenten
te reizen. De goud historie van Lapland is lokaal echter van grote
betekenis geweest, omdat het de ontwikkeling van noord Finland op
verschillende gebieden een paar honderd jar versneld heeft.
De Ivalojoki Rivier Goldrush
In de lente van 1868 werd een officiele expeditie, op kosten van de
Senaat voorbereid om de rivieren van Lapland te onderzoeken. De leider
van het team was John Conrad Lihr, manager van de Mint. Het meest
opvallende resultaat van de zoektocht was de ontdekking van goud in de
Ivalojoki Rivier in Nulkkamukka half september. Deze ontdekking leidde
tot de Ivalojoki Goldrush, die drie zomers heeft geduurd en war op het
hoogtepunt meer dan 500 goudzoekers aan deelnamen.
Kultala werd gebouwd als het hoofdkwartier voor afgevaardigden van de
regering in 1870 net nadat Alexander II, de Tsaar van Rusland de
statuten voor het goudzoeken had doorgegeven. Bijna alle activiteiten
waren rondom Kultala, waar de ambtenaren licencies voor goudzoeken
uitgaven, al het gewonnen goud uit de claims verkregen, de orde in het
gebied handhaafden en kaarten van de claims optekenden. In een paar jaar
waren de hoogtijdagen van de goldrush voorbij. Aand het begin van de
jaren 1880 was Kultala gerenoveerd voor een groep studenten die het
noorderlicht bestudeerden. Hierna werden de claims in het gebied en de
gebouwen van Kultala verhuurd aan particuliere goudzoekers. Vandaag de
dag is het Departement voor Monumenten en Locaties van de Nationale Raad
voor Antiquiteiten verantwoordelijk voor het behoud van het Kultala
gebouw.
Laanila
In het begin van de 20ste eeuw werden er verscheidene goudzoek
bedrijven opgericht. De tekenen van mijn activiteiten, die nog steeds
zichtbaar zijn in Laanila werden achtergelaten door industriele
ondernemingen, zoals Prospektor en het Kerkela Mijnbouw Bedrijf in de
eerste 10 jaar van de 20ste eeuw, Lapin Kulta Oy en Ivalojoki Oy in de
jaren 1920 en een aantal buitenlandse bedrijven in de jaren 1930. Jammer
genoeg faalden de gewaagde ondenemingen stuk voor stuk, de bedrijven
stonden al na een paar jaar aan de rand van een faillisement. Maar toen
het industriele mijnen stopte, werd het gebied overspoeld met
individuele goud jagers, die elke beek en rivier doorzochten!
Goudzoeker Eevert Kiviniemi vond de grootste nugget van Finland. Deze
weegt 392,9 gram weegt en is volgens de verhalen gevonden in de buurt
van de Lutto Rivier.
Lemmenjoki Rivier
Ter compensatie, de goudzoekerij was begonnen in verschillende delen
van het Lemmenjoki gebied tijdens de jaren 1940 en duurt nog steeds
voort. Tegelijkertijd werd er placer goud ontdekt in Tankavaara. Al in
1902 waren er geruchten dat het goud eigenlijk uit het Lemmenjoki gebied
kwam. Verleid door deze geruchten kwamen tal van mannen naar
Lemmenjoki, maar er werd nauwelijks goud gevonden en het gebied werd
vergeten voor meer dan 40 jaar.
De echte goldrush naar de Lemmenjoki Rivier vond plaats in het midden
van de jaren 1940. Als eerste vonde de drie gebroeders Ranttila, Niilo,
Uula en Veikko goud in de lager gelegen zijtakken vand e Morgamoja
Rivier in de zomer van 1945. Het jaar daarop waren het de gebroeders
Jomppanen, Niilo Raumala en een aantal anderen die hun geluk kamen
beproeven, en met succes. Het nieuws over de goudvondsten verspreidde
zich over het gebied en de goldrush begon. Op de grens van de jaren 1940
en 1950 werden er twee landingsbanen aangelegd op gelijke heuveltoppen,
Jäkäläpää and Matiniiskonpalo door de lokale goudzoekers. Het
voornaamste doel van de landingsbanen was om het transport van voorraden
naar de goudvelden mogelijk te maken. Vandaag de dag zijn dit officiele
vliegvelden voor klein vlieg verkeer in de zomer periode.
Tankavaara – van de droom van een Lapp tot een internationaal goud centrum
Het goud van Tankavaara werd gevonden door Aslak Peltovuoma, een
plaatselijke Lapp uit het nabij gelegen Purnumukka in 1934. Hij zag deze
plek aan de Hopiaoja Creek in een droom. In het begin werd deze
afzetting bewerkt door zijn dorpsgenoten, maar later eisten ook
buitenstaanders gebieden langs de beek op. De Duitser Werner Thied had
plannen om een goudmijn op grote schaal te openen, maar dit werd nooit
realiteit. Zijn villa bestaat nog steeds in Tankavaara.
De tot zover gevonden grootste nugget - 183 gram - werd in 1950
gevonden door de broers Jouko en Tauno Virtanen. Tegenwoordig is de
panplek aan de Hopiaoja beek wel bekend bij tien duizenden toeristen,
die veelal hun eerste ontmoeting met het onvervalste Laplandse goud hier
in Tankavaara hebben.
Niilo Rauala, een legendarische old-timer, met zijn jongere assistent uit Tankavaara. Foto: Kauko Launonen
Bron: http://www.kultamuseo.fi/en/historia.htm
Foto's van GTK (tenzij anders vermeld)
Terug naar Goud historie
