Slowakije
Goud Historie van Slowakije
De goud-dragende Hron rivier verzamelt in het boven en midden stuk
water en stroompjes vanuit de omliggende bergen en bijna al deze
stroompjes bevatten kleine stukjes goud.
De eerste aanwijzingen voor goudpan activiteiten in de Hron rivier
dateren uit 1075, hoewel het al veel eerder beoefend werd toen de rijke,
eerste afzettingen rondom Kremnica en Banska Stiavnica werden ontdekt.
Het goudpannen duurde tot aan het begin van de 20ste eeuw. Dit
goudpannen was er echter volledig opgericht om het goud te vinen dat
door stumps en sluice boxes gemist was.
Het begin van het edel metaal mijnen, zowel boven- als ondergronds is,
in het gebied rond Stiavnica en de Kremnica bergen, was hier onbekend.
Ondanks dat dit gebied in de Middeleeuwen het land van de mijnwerkers
werd genoemd. De meest prominente locaties waren Banska Stiavnica en
Kremnica.
De eerste historische documenten oer min activiteiten stammen uit de
14de eeuw. Hoewel de mijn activiteiten veel ouder zijn. Volgens indirect
bewijs produceerden Keltische stammen in dit gebied al goud en zilver
in de 4de-1te eeuw B.C. Het gebied is ook welbekend sinds de prehistorie
vanwege de kopermijnen rondom Banska Bystrica.
Pukanec
Het dorp (2500 inwoners) is gelegen in het zuidelijke deel van de
Stiavnica bergen. Het begin van de goud en zilver winning is gerelateerd
aan de Keltische populatie, die het nabijgelegen Levice gebied bewonen.
De eerste geschriften over populatie in Pukanec dateren van 1075. Een
document uit 1156 vermeld het begin van de Duitse kolonisatie. In 1321
werd Pukanec beloond met Koninklijke privileges. Na Banska Stiavnica en
Kremnica was het de op twee na grootste goud producent. Dit duurde
slechts tot de Turkse bezetting. Ondank het het verlies van de
privileges en de ontbering, was de mijnbouw in Pukanec actief tot aan
1895.
De objecten in de Pukanec erts velden interessant voor mijnbouw waren
de aderen en stockworks die goud en zilver bevatten. Deze waren
verbonden met oppervlakkige zones van gemineraliseerde (Pb, Zn, Cu, Au,
Ag), subvulkanische, hydrothermale structuren die voorkomen in
verschillende gesteente soorten. De ontdekking was er op gericht om goud
en sulfosalts van zilver te winnen.
Nova Bana
Het stadje met 7000 inwoners is gelegen tussen Pohronsky Inovec en
Stiavnica vrhy, gescheiden door de Hron vallei. Voor 1337 ontdekten de
mijnwerkers uit Pukanec hier goud drganede aders en zijn stichten de
nederzetting Seunych, wat nu Nova Bana (nieuwe mijn) is. De nederzetting
werd verheven tot de status van vrije mijn stad, die de koning
toebehoorde. De hoogtij dagen waren in de tweede helft van de 14de eeuw,
toen de meest prominente gebouwen, zoals het stadhuis, kerken, St.
Elizabeth Ziekenhuis, etc verrezen. Een snelle afname in de produktie
kwam al aan het begin van de 16de eeuw, omdat het grondwater de mijnen
instroomde. Plagen en de Turkse inval in de 17de eeuw veroorzaakten de
bijna voledige ontruiming van de stad.
Het stadje is beroemd vanwege de eerste toepassing van een
atmospherische stoom motor voor het oppompen van mijnwater in Europa. De
goud-zilver ratio was 1:50. De totale produktie voor een periode van
meer dan 500 jaar wordt geschat op maximaal 10 ton goud en 300 ton
zilver. De definitieve sluiting van de mijn was in 1887.
Hronsky Benadik
De Bendictijnse Abdij was gevestiged door Gejza I, die toen de Prins
van Nitra was, op de kruispunten van belangrijke routes. De eerste
gegevens over het klooster dateren van 1075. De eerste documenten over
het dorp stammen uit 1209. De originele kerk werd gebouwd in Romaanse
stijl en later gereconstrueerd in Gothische stijl. Het hele complex werd
herbouwd als fort. In 1435 werd het platgebrand door Husites en later,
in 1451 door de troepen van Jan Jiskra. Tijdens de Turkse oorlogen
beschermde de kerk de mijnstadjes van midden Slowakije. De kerk werd
echter in 1564, 1569 en 1599 binnengevallen en geplunderd door de
Turken.
Banska Bystrica
Banksa Bystrica, een stadje met 85000 inwoners is het admnistratieve
centrum van de regio. Het koper van Banska Bystrica was wel bekend in
heel Europa. De mijnbouw en metallurgie bruistte in de Middeleeuwen en
gaven het stadje een Gothisch en Renaissance uitstraling. Het is gelegen
in de Hron vallei, op de heuvels van Kremnicke Pohorie, Starohorske
Vrchy en het Polana Massief.
Oorspronkelijk, voorzag de bevolking in haar levensbehoefte door middel
van agricultuur en seizoensgebonden door goudpannen. De vestiging kreeg
veel privileges van koning Belo IV in 1255. De koper-zilver erts velden
veroorzaakten de intensieve ontwikeling van de mijnbouw en metallurgie.
De meest prominente locaties waren Stare Hory en Spania Dolina. De
industrie was in de handen van een aantal kleine mijnbouw ondernemingen.
In 1494 werd het Thurzo-Fugger mijn bedrijf 'Ungarischer Handel'
opgericht. Er waren meer dan 1000 werkenemers in dienst. In de 16de eeuw
produceerde het 13000 ton per jaar en behoorde tot een van de grootste
producenten ter wereld.
Het koper uit Banska Bystrica werd geexporteerd naar grote delen van
Europa. Tussen 1494 en 1648 werd er in totaal 146 023 ton aan koper
geexporteerd. In 1546 werd het bedrijf overgenomen door de staat. De
laatste mijnen sloten in 1878. Alleen de verwerking van afval koper
bleef actief.
Spania Dolina
Spania Dolina ligt ten noorden van Banska Bystrica in de bergen die
Starohorske Vrchy genoemd worden. Koper werd hier al gemijnd sinds de
prehistorie. Stenene gereedschappen voor het verpulveren van erts zijn
hier in grote getalen gevonden, met een ouderdom van 4000 jaar.
Vestigingen van mijnwerkers zijn gedocumenteerd vanaf 1623. Vanaf het
begin van de 16de eeuw tot aan de tweede helft van de 19de eeuw was dit
gebied het belangrijkste deel van de Banska Bystrica koper industrie.
Het belangrijkste mijnveld van de koper onderneming was uitgerekt in N-Z
richting, van Stare Hory door Piesky tot aan Spania Dolina. De
produktie in Stare Hory was al in de 16de eeuw aan het afnemen. In het
Piesky gebied was de piek in de 16de eeuw. De belangrijkste locatie was
Spania Dolina, waar de intensieve activiteiten tot de 19de eeuw geduurd
hebben. Het erts gehalte in Spania Dolina was 8-15% Cu en 100-300 g/t
Ag. De erts uit Stare Hory bevatte slechts 1.5-4% Cu, maar 250-700 g/t
Ag. Van 1965 tot 1985 is het oude afval opnieu w herbewerkt.
Bron: Guide book to the 2004 World Goldpanning Championships 2004, Revistske Podzamcie - Zarnovica (ISBN 80-89151-01-9)
Terug naar Top van de pagina
Terug naar Goud historie
